Moje rekomendacje

Dariusz Rekosz poleca…

Polska Piastów

Autor: Paweł Jasienica
Wyd.: Prószyński Media, 2018

Pozycja – monumentalna! (jak dla mnie), a wydanie? Palce lizać. Chociaż lepiej nie. Bo rekomendowany dziś „Jasienica”, to nie tylko „Polska Piastów”, ale cały cykl, który pierwotnie ukazał się na początku lat 60. ubiegłego stulecia. Cykl, a więc oprócz „Polski Piastów” mamy jeszcze „Polskę Jagiellonów” oraz trzy tomy „Rzeczpospolitej Obojga Narodów”. Najnowsze wydanie zachwyci każdego miłośnika książek, miłośnika historii oraz miłośnika… pięknych przedmiotów. Bo nie da się ukryć, że cykl ten należy zaliczyć do najpiękniejszych, jakie możecie sobie postawić na swoim regale. I bez lizania paluchów przy czytaniu!

Jak wydawca opisuje ten pierwszy tom? Posłuchajcie: „Pierwsza część znanego cyklu esejów historycznych Pawła Jasienicy to – według słów samego autora – „swobodne literackie opowiadanie” o dziejach Polski w okresie formowania się jej państwowości. Oglądamy tu losy kraju i narodu, który – rządzony przez przedstawicieli jednego rodu królewskiego – zdobywa sobie poczesne miejsce na mapie Europy. Jasienica wysuwa na plan pierwszy dzieje dynastii, sugestywnie ukazując zmagania, osiągnięcia i koleje życia piastowskich władców Polski.” W takim razie, jak tu nie chcieć zajrzeć do środka. I co się okazuje? Że już na samym początku czeka nas ekstra niespodzianka. Bowiem „Polskę Piastów” przedmową okrasiła córka autora – Ewa Beynar-Czeczott, która tak wspomina początki tego dzieła: „[…] W liście z 1960 roku z życzeniami wielkanocnymi do przyjaciół, państwa Jasieńskich, znajduje zdanie: ‘”Piastów” nareszcie cenzura puściła, może wyjdą na 3 maja. Teraz w robocie są „Jagiellonowie”’. Piastowie rzeczywiście ukazali się w dwa lata po napisaniu, i to w nakładzie 17800 egzemplarzy, a w roku następnym dodrukowano kolejne 30000. Książka znikała z księgarń w ciągu paru dni […]”

Paweł Jasienica dokonał rzeczy niezwykłej. Zagłębił się w dziejach mieszkowego rodu, ale opowieść o polskich ziemiach rozpoczął już od roku około 3000 pne. Natomiast śladów pierwszego osadnictwa (poprzez wypalanie lasów – dziś nie do pomyślenia!) doszukuje się w VIII wieku ne. Książka podzielona jest na dziesięć zasadniczych rozdziałów opisowych oraz „Posłowie”, a wielce przydatne zdają się tu także: „Indeks osób” oraz „Indeks nazw geograficznych i etniczno-politycznych”. Znakomite dla szybkiego wyszukiwania np. Bolesława Kędzierzawego lub Magdeburga.

Kolejne cztery tomy cyklu w niczym nie ustępują ani merytorycznej, ani technicznej stronie tejże książki. Zachwyca twarda oprawa (mam wrażenie, że płócienna), solidny, szyty grzbiet, biel znakomitej jakości papieru oraz wielce czytelna czcionka. Język autora – dostosowany do czasów, które opisuje, więc nijakiego dysonansu tu nie znajdziecie. W zakończeniu dziesiątego rozdziału przeczytacie cytat, zaczerpnięty z Jana Długosza, a innych cytowań w treści książki znajdziecie całkiem sporo. Nie był bowiem Jasienica okazem „wszechwiedzącego z nadania”, lecz skrupulatnym badaczem dziejów, który z wrodzoną sobie charyzmą odsłania przed nami kolejne zawiłości dziejów.

Koniecznie kupcie całą serię! Zapewnicie sobie niebanalne spędzenie wolnego czasu, a być może dowiecie się także czegoś nowego o Polsce Piastów. Polecam!